Terugkoppeling werkbezoek 'Wij zijn Zuiderschans'

Op vrijdag 4 september 2026 gingen we met een afvaardiging van de wonen-welzijn-zorg tafel Zuidoost-Brabant op werkbezoek naar woongemeenschap “Wij Zijn Zuiderschans” in Den Bosch.

Iedereen doet mee

Bij ‘Wij zijn Zuiderschans’ doet iedereen mee, dat is het idee in deze levendige omgeving waarin mensen wonen, ontmoeten en werken. Het complex heeft 83 appartementen voor 65-plussers, met en zonder zorgvraag. Buren, familie, vrienden, buurtbewoners en vrijwilligers ontmoeten elkaar op het centrale ontmoetingsplein. 8 appartementen zijn voor mensen die bereid zijn zich in te zetten als vrijwilliger, zogenoemde Buurtverbinders. Wij zijn Zuiderschans is volledig ingericht op het maken van contact. Dit geldt ook voor mensen met dementie.

Wij zijn Zuiderschans is inmiddels 3 jaar open. Tijdens dit werkbezoek waren we dan ook nieuwsgierig naar de geleerde lessen in die periode.

Het bord in de entree

Nicole van Lare

Samenwerking tussen wonen (Zayaz) en zorg (Van Neynsel)

Na een warm welkom nam Nicole van Lare (manager vastgoed bij Van Neynsel) ons mee in de ervaringen die zijn opgedaan in de samenwerking tussen de zorgorganisatie en woningbouwcorporatie Zayaz. Hieruit bleek weer eens dat een gedeelde visie onontbeerlijk is voor succes én dat je hier steeds op terug moet grijpen. Bijvoorbeeld bij bestuurswissels. Omdat je buiten de lijntjes kleurt moet je dat vaak uitleggen en vaak terug naar de basis, de gedeelde visie. Een andere succesfactor is improvisatieruimte op alle nivo’s. Dus ook wat betreft de financiering. Hou niet te star vast aan je potjes; écht samenwerken is geven en nemen. Er is dus steeds beweging. Zo is de locatie eigendom van de woningcorporatie geworden en huurt Van Neynsel het Ontmoetingsplein (en 44 rolstoelgeschikte studio’s plus bijbehorende huiskamers). Echter, ook de woningcorporatie en de gemeente hebben veel baat bij de ontmoetingsruimte en bij de zorgzame gemeenschap die daaromheen ontstaat. Dus is Nicole nu in gesprek met de gemeente of het niet anders kan.

Geleerde lessen

Deze dingen zouden ze bij Wij zijn Zuiderschans achteraf anders hebben gedaan:

Aanvankelijk werden vrijwilligers (ook die in het gebouw woonden) strak gecoördineerd door de welzijnscoördinator van Van Neynsel. Eigenlijk alleen maar omdat ze dit ‘altijd zo deden’ maar dat past eigenlijk helemaal niet bij het idee van een zorgzame gemeenschap en doen ze niet meer.
Het huren van het Ontmoetingsplein door de zorgorganisatie was goed voor de beginfase maar het zou beter zijn geweest om dat vanaf het begin in gezamenlijkheid te financieren (zie ook hierboven);
De zorgorganisatie is te laat betrokken bij het ontwerp waardoor (ondermeer) niet alle galerijen rolstoeltoegankelijk waren;
65+ voorwaarde loslaten, om een optimale mix in het gebouw te behouden is er een commissie die ervoor zorgt dat er steeds ongeveer 3 gelijke delen bewoners zijn zonder zorgvraag, met een lichte vraag en met een zware vraag (alles binnen VPT). Het gaat dus niet om de leeftijd.

Ina Snier

Stijn van Kreij

netwerklunch

Sociale benadering dementie: van zorgen naar leven

Tijdens het tweede deel van het programma vertelde Ina Snier (programmamanager sociale benadering bij Van Neynsel) met veel humor en voorbeelden over het concept “sociale benadering dementie”. Dit concept staat centraal staat bij Wij zijn Zuiderschans en dat betekent niet alleen veel voor bewoners en hun familie (die volop meedoet) maar ook voor de medewerkers. Het gaat erom dat het normale dagelijkse leven zoveel mogelijk doorgaat vanaf het moment dat een bewoner bij Wij zijn Zuiderschans komt wonen. Medewerkers en naasten ondersteunen daarbij met improviseren als hoogste vorm van dienstverlening (en desnoods buiten de protocollen). Bewoners worden gezien en erkent in alles wat zij zijn in het leven.

Naast improviseren zijn meedoen en aandachtig dan ook drijfveren van Van Neynsel. In een mooi filmpje legde een medewerkster uit dat zij niet invullen voor bewoners wat er niet meer kan maar dat ze dat samen onderzoeken.

De teams zijn samengesteld uit medewerkers met een achtergrond in zorg, welzijn, facilitair en “anders geschoolden”, die op een creatieve manier zijn geselecteerd op basis van talent en competenties. Ze krijgen allemaal hetzelfde contract. Dit nieuwe werken was een aardverschuiving voor zowel HR als zorgmedewerkers en past niet bij iedereen maar de ervaring is nu wel dat de combinatie van zorgmedewerkers en “anders geschoolden” de teams sterker maakt.

Inzet Buurtverbinders

Tijdens het derde en laatste onderdeel van het werkbezoek vertelde Stijn van Kreij (directeur Butterfly Effect NL) meer over de inzet van buurtverbinders vanuit zijn filosofie van gemeenschapsgericht werken. Gemeenschapsgericht werken is gelijkwaardig werken met welzijn, wonen, zorg en familie. Dat is een groot verschil met hoe vroeger de zorg en de kerk samen de touwtjes in handen hadden. Buurtverbinders zijn medebewoners met een sociaal contract naast hun huurcontract en zorgen voor een levendigere gemeenschap en verbinding met de wijk door in twee dagdelen per week allerlei activiteiten en dingen te organiseren en te doen voor en met de meer kwetsbare bewoners. Ze ontvangen daar geen compensatie voor. Bij Wij zijn Zuiderschans wonen er 8, verspreid over het hele gebouw. Ze wonen in appartementen van 50m2, wat aantrekkelijk is voor veel starters die willen gaan samenwonen. Ze hebben geen eigen budget en de begeleiding door Butterfly Effect wordt betaald door Van Neynsel en Zayaz.

Interessante weetjes die nog naar voren kwamen tijdens de vele gestelde vragen

Ontmoetingsplein huurt “Boefjes & baristas” in voor activiteiten met kinderen en ouders uit de buurt en bewoners. Zoiets toch wel nodig als aanvulling, de drempel is zo laag mogelijk maar de buurt komt toch niet zomaar binnen.
Er is een huismeester met een sociaal profiel, Thuismeester Bart voor de dagelijkse technische vragen (of een praatje).
Jezelf zijn is belangrijk, ook het personeel doet daar aan mee en draagt dus geen bedrijfskleding maar gewoon hun eigen kleding.
Het werken met de sociale benadering is vanaf het begin niet verplicht gesteld maar heeft de tijd gehad om langzaam te groeien en te rijpen in de organisatie.
Tijdens het eerste half jaar voelde het zorgpersoneel zich té verantwoordelijk voor de bewoners omdat de ‘anders geschoolden’ nog ingewerkt moesten worden, houd daar rekening mee.
Buurtverbinders behouden hun wachttijd bij Zayaz, zodat ze niet onnodig blijven zitten als ze willen (of moeten) stoppen.
De begeleiding van Butterfly Effect is in principe alleen voor de eerste 3 jaar, daarna is het de bedoeling dat de lokale partners het overnemen.

Presentatie

In de presentatie vind je meer informatie terug over de samenwerking en over “sociale benadering dementie”.  

september 2026